IKE i IKZE – alternatywa dla groszowej emerytury z ZUS

IKE i IKZE – alternatywa dla groszowej emerytury z ZUS

Co trzeci polski emeryt dostaje dziś emeryturę w wysokości nie większej niż 1300 zł/mies. Co gorsza - wiele wskazuje na to, że obecni 30- i 40-latkowie, kiedy przejdą w stan spoczynku, dostaną realnie jeszcze mniej. Wszystko z powodu negatywnych tendencji demograficznych oraz wadliwej konstrukcji samego ZUS. Na szczęście ta ponura wizja wcale nie musi się ziścić, a jednym z dostępnych rozwiązań jest samodzielne oszczędzanie np. w ramach IKE/IKZE.

Oprócz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tzw. pierwszy filar) oraz Otwartych Funduszy Emerytalnych (drugi filar) w polskim systemie emerytalnym funkcjonuje jeszcze tzw. trzeci filar, w którego skład wchodzą m.in. Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE).

Odkładanie na nich pieniędzy to niezwykle atrakcyjna opcja dla osób, które chciałyby samodzielnie oszczędzać na dodatkową emeryturę, jednocześnie ciesząc się licznymi preferencjami podatkowymi. W zależności od rodzaju konta znajdujące się tam pieniądze zwolnione są bowiem z podatku dochodowego od zysków kapitałowych, a także podatku dochodowego od osób fizycznych.

Na czym polega problem z przyszłym emeryturami?

Jeśli obecne tendencje demograficzne nie ulegną zmianie, wkrótce państwowemu systemowi emerytalnemu będą grozić poważne kłopoty.

Już teraz jego deficyt, wynikający z różnicy pomiędzy przychodami (pochodzącymi głównie z płaconych przez nas składek ubezpieczeniowych) a wydatkami (środki wydatkowane przede wszystkim na wypłaty rent i emerytur), to ponad 60 mld zł. Aby działanie ZUS było możliwe, brakujące pieniądze rokrocznie musi przekazywać mu rząd (pieniądze w formie dotacji pochodzą z budżetu centralnego, czyli de facto są wyciągane z naszych kieszeni).

Niestety w przyszłości może być o to coraz trudniej. Z roku na rok przybywa bowiem emerytów, a maleje liczba osób w wieku produkcyjnym. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego już za 17 lat liczba Polaków powyżej 65 roku życia zwiększy się o ponad 50% i sięgnie 9 mln. W 2050 roku w wieku poprodukcyjnym będzie już 1/3 naszej populacji, czyli ok. 12 mln osób.

To w praktyce oznacza, że ZUS albo radykalnie obniży wysokość wypłacanych świadczeń, albo znacznie podwyższy wiek emerytalny (co spowoduje spadek liczby osób uprawnionych do ich otrzymywania). Może również znacznie zwiększyć wysokość składek płaconych przez osoby w wieku produkcyjnym lub wręcz wprowadzić w życie wszystkie trzy rozwiązania na raz. Tak czy owak – dla uczestników systemu nie oznacza to nic dobrego.

Dlaczego warto oszczędzać w ramach IKE i IKZE?

Jeśli ktoś nie godzi się ze scenariuszem nakreślonym przez nas w powyżej, powinien rozważyć samodzielne odkładanie na przyszłą emeryturę. O tym, że kosztem niewielkich wyrzeczeń można zebrać całkiem pokaźny kapitał na przyszłość, szerzej pisaliśmy m.in. tutaj: oszczędzanie długoterminowe).

Naszym zdaniem taki plan o nazwie „prywatna emerytura” najlepiej wcielić w życie, korzystając ze specjalnie przystosowanych do tego rachunków: IKE i IKZE. Dzięki licznym zaletom podatkowym znajdujący się na nich majątek będzie przyrastał znacznie szybciej, niż gdybyśmy oszczędzali, nie korzystając z tego rozwiązania. Do najważniejszych plusów, jakie oferują konta IKE i IKZE, należy zaliczyć.

  • Zwolnienie z podatku dochodowego od zysków kapitałowych – dzięki niemu całość osiągniętych zysków pozostanie w naszych rękach. Dla porównania – w przypadku inwestycji realizowanych poza IKE i IKZE od każdych zarobionych 100 zł należy odprowadzić aż 19 zł podatku.
  • Ulga w podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku IKZE – wpłaty na tego typu konto możemy ująć w rocznym zeznaniu podatkowym PIT, co powoduje zmniejszenie kwoty należnego podatku.
  • Duża swoboda inwestowania – posiadacze kont IKE i IKZE mogą za ich pośrednictwem m.in. założyć lokatę bankową, odłożyć pieniądze na rachunku oszczędnościowym, kupić akcje, obligacje a nawet jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.
  • Możliwość dziedziczenia – oszczędzający w ramach trzeciego filara mogą wskazać osobę uprawnioną do odziedziczenia znajdujących się tam środków. Dzięki temu nie musimy się martwić, że w przypadku śmierci nasze oszczędności bezpowrotnie przepadną (tak jak ma to miejsce w ZUS).

Oczywiście konta IKE i IKZE to nie tylko zalety, ale także wady. W ich przypadku największą niedogodnością jest to, że trzymane tam środki de facto „mrozimy” na bardzo długi okres. Co prawda wcześniejsza wypłata np. po 5 latach oszczędzania jest możliwa, jednak skutkuje to koniecznością zapłacenia 19-proc. podatku Belki od wszystkich osiągniętych do tej pory zysków. W przypadku IKZE powoduje także wzrost podstawy do opodatkowania. W skrajnym przypadku może oznaczać to, że od wypłaconych pieniędzy zapłacimy aż 32-proc. daninę.

Oszczędzanie w ramach IKE

Indywidualne Konto Emerytalne (w skrócie: IKE) może założyć każda osoba, która ukończyła 16. rok życia.

W przypadku tego typu konta obowiązuje maksymalny limit wpłat, jakich możemy dokonać. Jest on równy 3-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce, prognozowanego przez ZUS na koniec danego roku. W praktyce oznacza to, że wraz ze zmianami płac (a te ostatnio dość wyraźnie rosną) zwiększać się będzie także limit wpłat do IKE. Zgodnie z przyjętymi założeniami w 2017 roku każdy posiadacz tego typu rachunku może wpłacić w ciągu roku maksymalnie 12 789 zł.

W przypadku konta IKE doprecyzowania wymaga kwestia zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych. Aby nie zapłacić „Belki”, należy przynajmniej w pięciu dowolnych latach wpłacić do niego jakąkolwiek kwotę – choćby nawet symboliczną złotówkę. Wówczas po osiągnięciu 60. lub 55. roku życia (w przypadku osób, które odeszły na wcześniejszą emeryturę, jak np. przedstawiciele służb mundurowych) będziemy mogli wypłacić zgromadzone tam pieniądze bez konieczności dzielenia się nimi z fiskusem. W przeciwnym wypadku wypłata (możemy dokonać jej w całości bądź wycofać tylko część środków) wiązać się będzie z koniecznością uregulowania 19-proc. podatku.

Oszczędzanie w ramach IKZE

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) także możemy założyć od 16 roku życia, przy czym pod wieloma względami różni się ono od rachunku IKE.

Pierwszą różnicą jest maksymalny limit wpłat, który wynosi tylko 120 proc. prognozowanego w danym roku wynagrodzenia w gospodarce. Według stanu na 2017 roku jest to 5115 zł, czyli ponad 2,5 razy mniej niż w przypadku pierwszego z omawianych kont. Więcej na IKZE wpłacić nie możemy.

Co jeśli przekroczę maksymalny limit wpłat na IKE i IKZE?
W sytuacji, kiedy wpłacimy na nasze konto emerytalne więcej pieniędzy niż obowiązujący w danym roku limit, nadwyżka ponad tę kwotę zostanie zwrócona z powrotem na rachunek bankowy, z którego pochodziła wpłata (lub na inne wskazane przez nas konto). Należy jednak zaznaczyć, że w niektórych przypadkach pieniądze te mogą wylądować na tzw. koncie technicznym instytucji prowadzącej nasze konto i jeśli się o nie sami nie upomnimy, będą tam mogły leżeć przez długi czas. W związku z tym radzimy, aby prowadzić ewidencję wpłat na IKE i IKZE, aby uniknąć sytuacji, w której będziemy tracili czas na znalezienie zawieruszonych oszczędności.

Żeby zyskać dostęp do środków odkładanych na IKZE bez konieczności płacenia podatku Belki, musimy przynajmniej w pięciu różnych latach dokonać na nie jakiejkolwiek wpłaty, a także mieć ukończony przynajmniej 65. rok życia, czyli o 5-10 lat więcej niż w przypadku IKE.

Ten dłuższy czas rekompensuje nam natomiast fakt, że odkładane na IKZE kwoty zwolnione są z podatku dochodowego od osób fizycznych. Oznacza to, że jeśli w danym roku wpłacimy na nasze konto w trzecim filarze np. 1000 zł, to o tyle zmniejszy się dochód, który wykazujemy w rocznym zeznaniu podatkowym PIT. Dzięki temu należny do zapłacenia podatek zmniejszy się nam przynajmniej o 180 zł, a w skrajnym przypadku oszczędności mogą wynieść aż 320 zł (wszystko zależy od osiąganych dochodów oraz wybranej formy opodatkowania).

Jedynym kosztem podatkowym w przypadku wypłaty środków z IKZE po ukończeniu 65 roku życia jest konieczność zapłaty zryczałtowanego 10-proc. podatku. Jeśli więc w momencie wypłaty mamy tam zebrane np. 50 tys. zł, na konto skarbówki będzie trzeba przelać 5 tys. zł (w praktyce robi to podmiot, który prowadzi nasz rachunek). Należy jednak zaznaczyć, że korzyści wynikające ze zwolnienia z podatku PIT oraz od zysków kapitałowych będą do tego czasu znacznie większe i wyniosą przeszło 35 proc. wartości zdeponowanych tam środków.

Porównanie najważniejszych parametrów kont IKE i IKZE

IKE

IKZE

Limit wpłaty w 2017 roku

12 789 zł

5 115 zł

Ulga podatkowa przy wpłacie

Brak

Tak – zmniejszenie kwoty dochodu w danym roku

Najwcześniejsza wypłata

60 lat lub 55 lat

65 lat (pobierane jest wtedy 10% podatku)

Podatek przy przedterminowej wypłacie

Podatek od zysków kapitałowych (19%)

Podatek dochodowy (18%)

Wcześniejsza wypłata

Możliwe wypłacenie tylko części zgromadzonych środków

Możliwa wypłata jedynie całości zgromadzonych środków

Prawo do dziedziczenia

Tak (bez podatku)

Tak (pobierane 10% podatku)

IKE czy IKZE – które konto wybrać?

Rachunki typu IKE i IKZE pod względem wielu parametrów dość istotnie się od siebie różnią. Na pierwszy z nich mamy możliwość wpłacenia o wiele większej kwoty pieniędzy, ale niestety przelanych pieniędzy nie można uwzględnić w rocznym zeznaniu podatkowym PIT. Za to po ukończeniu 60. (lub 55.) roku życia całość zebranych środków dostępna jest bez żadnych dodatkowych kosztów.

Z kolei w przypadku IKZE limit wpłat jest znacznie niższy, ale za to transferowane tam pieniądze można odliczyć od podatku dochodowego. To powoduje, że bieżące korzyści z posiadania tego konta są znacznie większe niż w przypadku IKE. Minusami są z kolei wyższy wymagany wiek przy wypłacie oraz obciążenie tych pieniędzy 10-proc. podatkiem.

Różnice pomiędzy omawianymi rachunkami sprawiają, że nie można jednoznacznie stwierdzić, który z nich będzie dla jego posiadacza lepszy. Na szczęście nie musimy wybierać - każda osoba, która ukończyła 16. rok życia, może założyć po jednym koncie każdego typu.

Warto wiedzieć też o tym, że pieniądze trzymane na IKE i IKZE można dowolnie transferować pomiędzy instytucjami, które oferują tego typu usługę. Jeśli więc nie spodoba nam się oferta którejś z nich, nic nie stoi na przeszkodzie, aby przenieść je tam, gdzie warunki są lepsze.

Nie ma natomiast możliwości bezpośredniego przetransferowania pieniędzy z IKZE do IKE (i na odwrót) przy jednoczesnym zachowaniu korzyści podatkowych, które zapewniają oba konta.

Podsumowanie

W ostatnim czasie konta IKE i IKZE cieszą się wśród Polaków coraz większą popularnością. Tylko w 2016 roku liczba prowadzonych rachunków tego typu zwiększyła się o prawie 100 tys., a całkowita liczba prowadzonych kont przekroczyła 1,5 mln.

Znacznie wzrosła także wartość znajdujących się tam środków. Na koniec ubiegłego roku było to już 7,8 mld zł, co oznacza wzrost w ciągu roku o ponad 23 proc. Największą popularnością cieszyły się konta IKZE, gdzie wartość zdeponowanych kwot zwiększyła się w tym czasie o przeszło 70 proc..

Z drugiej strony, kiedy zestawi się te liczby z łączną wartością majątku Polaków, która według najnowszych danych przekracza już ponad 1,2 bln zł, w dalszym ciągu jest to przysłowiowa kropla w morzu. W tych danych widać jasno, że albo większość osób nie zdaje sobie sprawy, że takie konta w ogóle istnieją, albo po prostu liczy na to, że o kwestie ich emerytury należycie zatroszczy się państwo.

Z ostatniej chwili

  • 13.12.2018 17:38

    Kolejna okazja dla nowych klientów mBanku. Tym razem za otwarcie eKonta i aktywne korzystanie z rachunku możecie zdobyć 140 zł.

  • 13.12.2018 08:14

    Aktywuj automatyczne e-płatności z karty Mastercard za usługi Vectry, a nawet 30 zł wróci na rachunek Twojej karty.

  • 12.12.2018 16:41

    Jeśli korzystasz z programu lojalnościowego sieci Biedronka, możesz otrzymać bon na 400 zł do wydania w sklepach tej sieci.

  • 12.12.2018 13:58

    Dzięki promocji "Konto na zakupy" nowi posiadacze Konta Optymalnego w BGŻ BNP Paribas mogą zyskać nawet 200 zł za aktywne korzystanie z rachunku.

  • 12.12.2018 10:16

    Zamawiasz taksówkę w aplikacji iTaxi - płacisz za przejazd Google Pay - oszczędzasz. I tak 3 razy. Maksymalnie możesz zaoszczędzić nawet 60 zł.

  • 11.12.2018 14:04

    Głodny? Skorzystaj z PizzaPortal, zapłać Visa Checkout i ciesz się nie tylko posiłkiem, ale i rabatem w wysokości 10 zł.

  • 11.12.2018 11:52

    Alior Bank przedłużył termin obowiązywania jednej z korzyści Konta Jakże Osobistego. 3% na koncie oszczędnościowym dostępne będzie do 31.12.2019 r.

  • 7.12.2018 15:52

    W promocji EnveloBanku możesz zyskać nawet 100 zł za zrealizowanie 10 płatności kartą w Internecie. Najbardziej aktywnie zgarną dodatkowe dwie stówy.

  • 6.12.2018 13:27

    Kolejna okazja z Google Pay: za zakupy na min. 200 zł w e-sklepie Media Expert można otrzymać od 30 do 150 zł rabatu.

  • 5.12.2018 13:47

    Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie.

Pominęliśmy coś ważnego? Napisz do nas!

Wiadomości

Ta strona korzysta z ciasteczek. Dalsze korzystanie z serwisu oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej szczegółów w polityce prywatności.