Jak ustanowić pełnomocnika do rachunku?

Jak ustanowić pełnomocnika do rachunku? © Antonioguillem / Fotolia

Właściciel konta może upoważnić osobę trzecią do korzystania z posiadanego przez siebie rachunku, lokaty lub konta oszczędnościowego. Musi jednak wskazać zakres uprawnień przysługujących pełnomocnikowi i wziąć pod uwagę konsekwencje tej decyzji.

Czym jest pełnomocnictwo?

Termin „pełnomocnictwo” oznacza czynność prawną, w wyniku której jedna osoba (mocodawca) upoważnia inną osobę (pełnomocnika) do działania w jej imieniu i dokonywania określonych czynności. Instytucję pełnomocnictwa reguluje kodeks cywilny, który narzuca określone wymogi w zakresie jego formy i treści.

Warto pamiętać, iż udzielenie pełnomocnictwa osobie postronnej niesie ze sobą określone skutki. Ponieważ decyzje podjęte przez pełnomocnika są traktowane przez bank na równi z decyzjami podejmowanymi przez właściciela konta, stąd tak istotne jest określenie uprawnień, które będzie miała osoba posiadająca dostęp do naszych pieniędzy. Ze względu na zakres upoważnienia wyróżniamy pełnomocnictwo ogólne oraz rodzajowe (w tym: szczególne) – każde z nich daje pełnomocnikowi inne możliwości w zakresie zarządzania środkami na koncie.

Jakie uprawnienia może mieć pełnomocnik?

W przypadku pełnomocnictwa ogólnego upoważniona osoba ma niemal takie same uprawnienia, co posiadacz rachunku: może wykonywać przelewy, wpłacać i wypłacać gotówkę, definiować lub usuwać odbiorców przelewów, zmieniać hasła, wysyłać korespondencję do banku, modyfikować zlecenia stałe, zamawiać różne dokumenty (wyciągi, historie transakcji, opinie, zaświadczenia o rachunku). Najczęściej też na podstawie odrębnej umowy z bankiem otrzymuje dostęp do bankowości elektronicznej. W niektórych instytucjach finansowych jest to dostęp pełny, w innych, choćby w PKO BP, jego zakres zależy od decyzji właściciela rachunku (przykładowo: pełnomocnik może mieć wgląd w szczegóły wszystkich operacji na koncie lub być takiej możliwości pozbawiony). Istnieje także katalog czynności, które w większości banków są dla pełnomocnika ogólnego niedostępne. Zalicza się do nich:

  • wypowiedzenie lub zmianę umowy rachunku;
  • udzielanie dalszych pełnomocnictw;
  • występowanie o wydanie nowej karty;
  • składanie dyspozycji na wypadek śmierci;
  • zawieranie umów kredytu odnawialnego.

Warto jednak mieć świadomość, że niektóre banki modyfikują zakres pełnomocnictwa ogólnego lub też wprowadzają swoje własne dodatkowe zapisy. Przykładowo: w ING Banku Śląskim pełnomocnik ogólny może samodzielnie rozwiązać umowę rachunku, zmienić rachunek wspólny na indywidualny, a nawet zamówić kartę dla siebie lub posiadacza konta. Tymczasem w Banku Pocztowym jest to niemożliwe, a osoba upoważniona nie ma nawet prawa do zmiany danych osobowych, adresowych i kontaktowego numeru telefonu właściciela rachunku. Z kolei w Banku Millennium pełnomocnictwo ogólne nie może obejmować „wnioskowania o dostęp do kanałów bankowości elektronicznej (KBE) dla pełnomocnika oraz odbioru Millekodu oraz H@seł do KBE posiadacza rachunku”.

Reasumując, zanim podpiszemy dokument pełnomocnictwa, sprawdźmy w regulaminie naszego banku, jakie możliwości będzie posiadała upoważniona przez nas osoba. Pamiętajmy, że nieznajomość wewnętrznych regulacji bankowych może nas narazić na niepożądane dyspozycje ze strony pełnomocnika, te zaś mogą nas dość drogo kosztować.

Pełnomocnictwo rodzajowe i szczególne

Jeżeli nie godzimy się na szeroki zakres uprawnień dla osoby trzeciej, zawsze możemy wybrać pełnomocnictwo rodzajowe. Są w nim zawarte konkretne czynności, które w naszym imieniu będzie mógł wykonać pełnomocnik. Mogą to być np. wyłącznie wpłaty i wypłaty gotówkowe, tylko przelewy pieniężne do określonej kwoty, tylko dostęp do informacji o saldzie rachunku itp. Warto przy tym zadbać, aby czynności dostępne dla pełnomocnika były w jednoznaczny sposób sprecyzowane. Zamiast więc ogólnikowo upoważniać pełnomocnika do „wykonywania przelewów”, lepiej uściślić, o jaki rodzaj przelewów nam chodzi (przelewy wewnętrzne i/lub przelewy zewnętrzne, przelewy do ZUS i US, przelewy walutowe itp.).

Warto dodać, że banki oferują także pełnomocnictwo szczególne, stanowiące jeszcze węższy rodzaj upoważnień. Pełnomocnik szczególny może dysponować środkami na rachunku jedynie za pomocą karty debetowej, nie ma też wglądu w szczegóły konta i dostępu do serwisu internetowego.

Do kiedy pełnomocnictwo jest ważne?

Właściciel rachunku nie tylko określa, jakie uprawnienia będzie miała wskazana przez niego osoba, ale też jak długo będą one ważne. Istnieją bowiem pełnomocnictwa:

  • stałe - tj. bez ograniczenia czasowego;
  • okresowe – które zawierają informację, do kiedy pełnomocnictwo będzie obowiązywało;
  • jednorazowe – upoważniające pełnomocnika do wykonania określonej operacji lub dyspozycji związanej z rachunkiem bankowym.

W praktyce pełnomocnictwo jest skuteczne od dnia otrzymania przez bank prawidłowo sporządzonego dokumentu. Warto również wiedzieć, że w przypadku upoważnień czasowych to bank jest odpowiedzialny za weryfikację czasu trwania pełnomocnictwa oraz jego skuteczne odwołanie.

Do jakich rachunków bankowych możemy ustanowić pełnomocnika?

Najczęściej udzielone pełnomocnictwo obowiązuje w ramach wskazanego przez klienta produktu, np. ROR-u, konta oszczędnościowego lub lokaty. Taki rodzaj pełnomocnictwa nosi nazwę „Do rachunku” i jest najczęściej spotykanym upoważnieniem. Jednak niektóre banki oferują dość specyficzne pełnomocnictwo noszące nazwę „Do modulo”. Obejmuje ono wszystkie rachunki posiadacza – zarówno obecne, jak i przyszłe. Pełnomocnictwo do modulo może być zastosowane w odniesieniu do wszystkich ROR-ów, kont oszczędnościowych i produktów depozytowych prowadzonych na rzecz posiadacza w danym banku.

Kto może ustanowić pełnomocnika?

Pełnomocnika do rachunku prowadzonego dla osoby fizycznej może ustanowić właściciel konta, a w przypadku rachunków wspólnych jeden ze współposiadaczy (za zgodą drugiego). Natomiast do rachunku firmowego dyspozycję może złożyć właściciel firmy lub jej reprezentant.

W większości banków liczba pełnomocników jest ograniczona – np. w ING Banku Śląskim można powołać nie więcej niż dwóch pełnomocników ogólnych, natomiast w mBanku do rachunku osobistego można ustanowić dwóch pełnomocników w dowolnej kombinacji (przykładowo: 2 pełnomocników rodzajowych lub 2 pełnomocników szczególnych, albo 1 rodzajowego i 1 szczególnego). W przypadku kont firmowych mBank dopuszcza nawet 20 pełnomocników.

Kto może zostać pełnomocnikiem?

Pełnomocnikiem może zostać dowolna osoba, niekoniecznie spokrewniona z posiadaczem rachunku. Możemy więc upoważnić do korzystania z konta nie tylko członków naszej rodziny, lecz również przyjaciół i znajomych (w tym również cudzoziemców). Wymagane jest jednak, aby pełnomocnik spełniał następujące warunki:

  • był rezydentem, czyli posiadał adres zamieszkania na terenie Rzeczpospolitej Polskiej;
  • posiadał pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Do osób posiadających ograniczoną zdolność do czynności prawnych zaliczamy małoletnich powyżej 13. roku życia, częściowo ubezwłasnowolnionych oraz osoby, dla których ustanowiono doradcę tymczasowego. Warto jednak zaznaczyć, że w tym przypadku nie możemy dowolnie kształtować treści pełnomocnictwa, ponieważ banki wprowadzają różne ograniczenia dotyczące zakresu dyspozycji składanych przez takich klientów. Z tego też powodu przed udzieleniem im dostępu do konta musimy zapoznać się z regulaminem banku i stosować do zawartych w nim wytycznych.

Pełnomocnictwo do konta dla nieletnich

Z ciekawą sytuacją mamy do czynienia w przypadku kont młodzieżowych, dostępnych dla nastolatków poniżej 18. roku życia. Okazuje się, że osoba niepełnoletnia, chociaż nominalnie jest właścicielem konta, ma ograniczone prawo do udzielania pełnomocnictwa. Jeżeli zamierza ustanowić pełnomocnika ogólnego, może być nim wyłącznie przedstawiciel ustawowy, czyli rodzic lub opiekun prawny. W praktyce to rozwiązanie umożliwia obojgu rodzicom dostęp do rachunku pociechy - jedno z nich pełni wówczas rolę przedstawiciela ustawowego, natomiast drugie jest pełnomocnikiem.

Ważne! W niektórych bankach pełnomocnictwo dla rodzica automatycznie wygasa po ukończeniu przez małoletniego posiadacza 18. roku życia. W innych, np. mBanku, właściciel rachunku musi osobiście złożyć dyspozycję odwołania pełnomocnika - jeżeli tego nie zrobi, rodzic dalej będzie miał wgląd w konto.

Warto jednak dodać, że niektóre instytucje finansowe (np. ING) w ogóle nie dają możliwości ustanawiania pełnomocników do konta dla osoby małoletniej. W takim przypadku przedstawicielowi ustawowemu (opiekunowi prawnemu) automatycznie nadawany jest dostęp do rachunku dziecka, natomiast drugi rodzic nie może dysponować kontem (ani też nie ma do niego wglądu).

Co musi zawierać pełnomocnictwo?

Pełnomocnictwo do rachunku ma zawsze formę pisemnego oświadczenia woli. Musi zawierać własnoręczny podpis posiadacza konta, wzór podpisu pełnomocnika oraz następujące dane osoby upoważnionej:

  • imię i nazwisko;
  • adres zamieszkania z kodem pocztowym;
  • PESEL;
  • serię i numer dowodu osobistego wraz z datą ważności (w przypadku rezydentów nieposiadających obywatelstwa polskiego - serię i numer paszportu zagranicznego wraz z datą ważności oraz serię i numer karty pobytu lub zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej).

W niektórych bankach pełnomocnik może zostać poproszony o podanie imion rodziców lub nazwiska panieńskiego matki bądź też numeru telefonu kontaktowego i adresu e-mail.

Jak już wspomnieliśmy, w dokumencie pełnomocnictwa należy także wskazać czynności, które może wykonywać pełnomocnik oraz wpisać ewentualny termin, do którego upoważnienie będzie ważne. Co do zasady, możemy sporządzić pełnomocnictwo samodzielnie, jednak lepiej skorzystać z gotowych formularzy, które są dostępne w placówkach i na stronie internetowej banku.

Jak przebiega procedura ustanawiania pełnomocnika?

W większości instytucji finansowych pełnomocnika można ustanowić w dwojaki sposób:

  • bezpośrednio w oddziale - w tym przypadku wymagana jest obecność pełnomocnika, którego tożsamość musi potwierdzić pracownik banku;
  • drogą korespondencyjną – wysyłając pełnomocnictwo listem poleconym (przy czym upoważnienie musi być wówczas poświadczone przez notariusza).

Jednak w niektórych bankach (np. mBanku) upoważnienie do konta można złożyć także za pośrednictwem infolinii lub w serwisie internetowym. W zależności od tego, czy pełnomocnik jest nowym czy „starym” klientem, bank stosuje wówczas nieco inną procedurę. W przypadku obecnych klientów nie musi weryfikować ich tożsamości, dzięki czemu cały proces zajmuje zaledwie kilka minut (pełnomocnik jest dopisywany do rachunku po zaakceptowaniu przez bank oświadczenia). Natomiast jeśli osoba upoważniona jest nowym klientem, mBank na podany we wniosku adres wysyła kuriera, który identyfikuje tożsamość pełnomocnika, odbiera wzór podpisu oraz prosi o podpisanie zgody na przetwarzanie danych osobowych.

Warto więc dopytać w swoim banku, czy można ustanowić pełnomocnika za pośrednictwem Internetu i jak przebiegają poszczególne etapy tej operacji.

Jak ustanowić pełnomocnika przebywając za granicą?

Z instytucji pełnomocnictwa szczególnie chętnie korzystają osoby wyjeżdżające w celach zarobkowych za granicę. Dając upoważnienie do konta rodzinie pozostającej w kraju, mogą ją w każdej chwili wesprzeć finansowo, a jednocześnie kontrolować jej poczynania (np. poprzez ustanowienie limitu wypłat).

Niemniej złożenie dyspozycji pełnomocnictwa w sytuacji, gdy posiadacz rachunku z jakiegoś powodu nie może przyjechać do Polski, wymaga zgromadzenia większej liczby dokumentów. Właściciel konta musi najpierw wypełnić oświadczenie woli, a następnie uwierzytelnić autentyczność swojego podpisu w konsulacie RP lub u lokalnego notariusza. W zależności od wybranej metody dokument musi zostać opatrzony:

  • klauzulą legalizacyjną wystawioną przez konsula RP, stwierdzającą zgodność dokumentu z prawem miejsca jego wystawienia lub
  • poświadczeniem apostille złożonym przez zagranicznego notariusza (o ile państwo, w którym klient przebywa, jest stroną konwencji haskiej znoszącej wymóg legalizacji dokumentów urzędowych).

Ponadto poświadczenie lub klauzula muszą zostać przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na język polski.

Ile kosztuje udzielenie pełnomocnictwa?

W większości banków ustanowienie pełnomocnika jest zwolnione z prowizji, niemniej kilka instytucji pobiera za tę czynność jednorazową opłatę. Należą do nich:

Nazwa banku

Wysokość opłaty

PKO BP

25 zł – opłata za ustanowienie, zmianę lub odwołanie pełnomocnictwa. Z opłaty zwolnieni są posiadacze Rachunku PLATINIUM oraz Konta Platinium II.

Getin Bank

19,99 zł - opłata za ustanowienie, modyfikację, odwołanie pełnomocnictwa (opłata pobierana jednorazowo niezależnie od liczby posiadanych rachunków prowadzonych w tej samej relacji własności).

BGŻ BNP Paribas

20 zł – opłata za przyjęcie lub zmianę pełnomocnictwa. Opłaty nie pobiera się, jeśli pełnomocnicy są ustanawiani przy zawieraniu umowy. Z prowizji zwolnieni są również posiadacze konta Premium.

Ważne! Odwołanie pełnomocnika i wskazanie innego traktowane jest jako zmiana – pobierana jest wówczas tylko jedna opłata.

Volkswagen Bank

0 zł - ustanowienie pełnomocnika do rachunku;

50 zł - ustanowienie jednorazowego pełnomocnictwa do pobrania środków pieniężnych z rachunku klienta (prowizja jest pobierana za każdą operację).

eurobank

5 zł – za ustanowienie pełnomocnictwa ogólnego. Bank nie pobiera opłaty w przypadku konta młodzieżowego Junior. Możliwość ustanowienia pełnomocnika nie dotyczy kont oszczędnościowych: Rachunku Oszczędnościowego, Progres i Extra Zysk.

Nest Bank

10 zł / 2 EUR / 2,5 USD / 1,5 GBP - ustanowienie, zmiana, odwołanie pełnomocnictwa do rachunku (nie dotyczy pełnomocnictw ustalanych za pośrednictwem elektronicznych kanałów dostępu).

Credit Agricole

15 zł - opłata nie jest pobierana w przypadku ustanawiania pełnomocnika regulaminowego w momencie zawarcia umowy konta lub ustanawiania zabezpieczenia na rzecz banku w związku z udzielonym przez niego kredytem.

Własność środków na rachunku objętym pełnomocnictwem

Mimo iż pełnomocnik otrzymuje dostęp do konta, nie staje się współposiadaczem rachunku, nie jest także właścicielem zgromadzonych na nim środków (nawet tych, które sam wpłacił). Ten fakt rodzi różne implikacje, które warto w tym miejscu nieco szerzej omówić:

1. W sytuacji, w której pełnomocnik ma długi i zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, środki na rachunku nie podlegają zajęciu – w świetle prawa są one własnością posiadacza rachunku, a nie osoby upoważnionej, tak więc komornik nie może ich zająć.

Niestety, ta zasada działa również w drugą stronę – w przypadków długów zaciągniętych przez właściciela rachunku komornik może zablokować konto i ściągnąć należność, nie zważając na to, że część środków została wpłacona przez pełnomocnika.

2. Pełnomocnik nie odpowiada za zobowiązania właściciela konta wobec banku. Jeżeli więc posiadacz ma naliczone odsetki karne, bo wpadł w niedozwolony debet na koncie, to on – a nie pełnomocnik – zostanie objęty egzekucją komorniczą w przypadku uchylania się przed spłatą zobowiązań.

3. Pełnomocnik nie jest uprawniony do składania w imieniu posiadacza wniosków kredytowych ani zawierania umów o kredyt. Ponadto pełnomocnik nie będący współkredytobiorcą nie może uzyskiwać informacji o kredytach ani składać dyspozycji dotyczących kredytów zaciągniętych przez posiadacza rachunku. Na szczęście, nie musi także spłacać zobowiązań kredytowych posiadacza – ani za jego życia, ani po jego śmierci.

4. Po śmierci właściciela konta pełnomocnik automatycznie traci upoważnienie do składania dyspozycji dotyczących rachunku i nie może wypłacać żadnych środków. Jeżeli jednak tak uczyni, będzie to działanie sprzeczne z prawem (bank może wówczas złożyć zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu oszustwa).

5. Pełnomocnik musi również liczyć się z faktem, że po śmierci posiadacza wszystkie środki na rachunku (również jego) wejdą w skład masy spadkowej i mogą przypaść w udziale innym spadkobiercom. Właściciel rachunku może jednak zabezpieczyć interesy pełnomocnika, składając w banku dyspozycję na wypadek śmierci.

6. W sytuacjach, w których doszło do nadużycia zaufania i któraś ze stron przywłaszczyła sobie wszystkie środki (np. wypłaciła pieniądze i zamknęła konto), jedyną drogą odzyskania funduszy jest skierowanie sprawy do sądu - bank w takim przypadku nie jest stroną w sprawie.

Podsumowanie

Z możliwości ustanowienia pełnomocnika korzysta dziś coraz więcej osób (np. co dziesiąty klient posiadający w PKO BP konto oszczędnościowo-rozliczeniowe upoważnił osobę trzecią do korzystania ze swojego rachunku). Jest to wygodne i ułatwiające życie rozwiązanie zwłaszcza w przypadku osób starszych, niepełnosprawnych lub obłożnie chorych - dla nich ustanowienie pełnomocnika stanowi duże udogodnienie w kontaktach z bankiem i przeprowadzaniu podstawowych czynności bankowych. Także osoby pracujące za granicą coraz częściej decydują się na udzielenie pełnomocnictwa rodzinie pozostającej w kraju.

Jednak ustanawiając pełnomocnika do swojego konta, zawsze musimy liczyć się z ryzykiem, że jego dyspozycje okażą się dla nas niekorzystne. Dlatego tak istotne jest precyzyjne określenie rodzaju upoważnienia i rozpatrzenie wszystkich „za” i „przeciw” wiążących się z tą decyzją.

To, do jakich funkcjonalności konta będzie miał dostęp pełnomocnik, zależy wyłącznie od nas samych. Właściwe - czyli staranne i jednoznaczne - sformułowanie treści upoważnienia stanowi najlepszą ochronę przed niepożądanymi działaniami za strony reprezentanta (choć nie jest to ochrona stuprocentowa).

Pamiętajmy również, że niektóre instytucje finansowe nieco modyfikują zasady udzielania pełnomocnictw. Zanim więc damy osobie trzeciej dostęp do konta, zapoznajmy się dokładnie z regulaminem obowiązującym w naszym banku i - w razie wątpliwości - wyjaśnijmy sporne kwestie z konsultantem.

Z ostatniej chwili

  • 16.10.2017 10:05

    Od dziś w ofercie mBanku dostępna jest karta Visa Świat, którą można płacić bez dodatkowej prowizji za przewalutowanie.

  • 15.10.2017 09:48

    Wciąż można zyskać 2,5% na Koncie Oszczędnościowym Profit w Banku Millennium - właśnie ruszyła nowa edycja promocji tego rachunku. Sprawdź szczegóły.

  • 11.10.2017 11:48

    Za założenie Wymarzonego Konta Osobistego w Raiffeisen Polbanku można obecnie otrzymać bilety do kina. Szczegóły w naszej analizie rachunku.

  • 9.10.2017 15:01

    UWAGA! W ING Banku Śląskim trwa awaria bankowości internetowej i mobilnej. Oba systemy będą niedostępne do 19:30. Trwają prace nad usunięciem problemu.

  • 6.10.2017 14:53

    Ruszyła 2 edycja promocji "Filmowe konto". Ponownie można otrzymać 6 biletów do kina za założenie Konta Optymalnego w BGŻ BNP Paribas.

  • 4.10.2017 11:59

    Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy procentowe na niezmienionym poziomie, stopa referencyjna nadal wynosi 1,5% w skali rocznej.

  • 4.10.2017 09:18

    Posiadacze kont w PKO BP i Inteligo mogą otrzymać bilety do kina za doładowanie telefonu przez bankowość elektroniczną.

  • 4.10.2017 07:54

    W placówkach Poczty Polskiej można już płacić Blikiem i kartą płatniczą za przesyłki wysyłane za pobraniem.

  • 3.10.2017 09:31

    BZ WBK zwraca nawet 40 zł wydatków na kulturę (teatr, koncert itd.). Wystarczy zakupić bilet przez aplikację mobilną i opłacić dyspozycją Przelew24.

  • 2.10.2017 17:13

    Citibank przedłużył promocję kart kredytowych. Wciąż można otrzymać smartfon LG K4 za wyrobienie plastiku, ale tym razem na dużo łatwiejszych warunkach.

Pominęliśmy coś ważnego? Napisz do nas!

Wiadomości

Ta strona korzysta z ciasteczek. Dalsze korzystanie z serwisu oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej szczegółów w polityce prywatności.